e-BOOKS

e-books

Η μελέτη του φιλελληνικού φαινομένου στάθηκε μία από τις κύριες, αν όχι η κυριότερη και πλέον συστηματική, επιστημονική ενασχόληση της Λουκίας Δρούλια, η οποία απέδωσε πλούσιους ερευνητικούς καρπούς, βιβλία, άρθρα και δημοσιεύματα στον τύπο. Στην παρούσα μελέτη, που αποτελεί τμήμα της αδημοσίευτης διατριβής της, ερμηνεύεται το εκδοτικό φαινόμενο του φιλελληνισμού κατά την Επανάσταση του 1821. Η συγγραφέας εστιάζει στην επεξεργασία των ποσοτικών δεδομένων των εκδόσεων σε σχέση με τη γεωγραφική κατανομή τους, όπως καταγράφηκαν στη Βιβλιογραφία του φιλελληνισμού, ώστε να προσδιοριστούν επακριβώς οι διαστάσεις του εκδοτικού φαινομένου του φιλελληνικού κινήματος. Ασχολείται παράλληλα με την κατηγοριοποίηση των εκδόσεων κατά γραμματολογικά είδη εγκύπτοντας στα πρόσωπα και στις ομάδες που έδρασαν και εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια του Αγώνα, σε μια περίοδο όπου το κίνημα του ρομαντισμού ήταν σε έξαρση. Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει σε παράρτημα ακόμη τέσσερα δημοσιεύματα της Λουκίας Δρούλια σε συλλογικούς τόμους, που σκιαγραφούν το κίνημα του φιλελληνισμού και φωτίζουν σημαντικές πλευρές του φαινομένου. Η έκδοση τιμητικού τόμου για τη Λουκία Δρούλια, που διετέλεσε επί πολλά έτη διευθύντρια του τότε Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών, και η συνέχιση του έργου της με θέμα τον φιλελληνισμό, του οποίου την έρευνα θεμελίωσε, αποτελεί ένα ελάχιστο αντίδωρο στη μνήμη της.

 

Η συστηματική συλλογή, μελέτη και δημοσίευση σε ολοκληρωμένα σύνολα αρχαίων ελληνικών και λατινικών επιγραφών από τον βορειοελλαδικό χώρο ανήκει στους μείζονες ερευνητικούς στόχους του Ινστιτούτου εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Ο παρών τόμος αποτελεί συμπλήρωμα του παλαιότερου επιγραφικού συντάγματος της σειράς (1985), με τις επιγραφές από την Άνω Μακεδονία. Περιλαμβάνει το σύνολο του τότε δημοσιευμένου υλικού, με μετάφραση των κειμένων στα αγγλικά και πλήρη επικαιροποίηση του κριτικού υπομνήματος, της βιβλιογραφίας και του
ιστορικού σχολιασμού τους, καθώς και πλήρη έκδοση του έκτοτε δημοσιευμένου υλικού. Στόχος μας είναι η περιοδική ανανέωση του παρόντος και άλλων συναφών συμπληρωμάτων, ώστε να παράσχουμε στη διεθνή επιστημονική κοινότητα –συγκεντρωμένα σε μια ανοικτής πρόσβασης δημοσίευση– το σύνολο των επιγραφικών δεδομένων από τις περιοχές που καλύπτει το ερευνητικό μας πρόγραμμα.

 

Η μελέτη αποσκοπεί σε μία συνολική παρουσίαση τόσο της εθνογένεσης όσο και της επέκτασης των πρώιμων Σλάβων στην Ανατολική, Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη κατά τους 5ο-7ο αι. Με βάση τα σημερινά γεωγραφικά όρια, θα επιχειρηθεί η παρουσίαση του ζητήματος για κάθε μία σύγχρονη χώρα ξεχωριστά προκειμένου να καταδειχθούν οι εθνολογικές και πολιτισμικές μεταβολές που επέφερε η σλαβική μετανάστευση κατά τη μετάβαση από την ύστερη Αρχαιότητα στον πρώιμο Μεσαίωνα.

Μπορεί ένας ιστορικός να λάβει ερεθίσματα από τη λογοτεχνία που θα «μπολιάσουν» τη σκέψη και τη μεθοδολογία του; Είναι δυνατόν λογοτεχνικά σύμβολα και εικόνες να βοηθήσουν έναν ιστορικό να καταστήσει εύληπτα τα επιχειρήματά του, τόσο σε επίπεδο έρευνας όσο και διδασκαλίας; Έχει σχέση η γραφή του ιστορικού με τη γραφή του λογοτέχνη; Πώς μεταφράζει ο ιστορικός μια πηγή η οποία γράφηκε ως λογοτεχνικό έργο; Μπορεί ένας λογοτέχνης να είναι και ιστορικός ή το αντίστροφο; Ο συλλογικός τόμος Συνάντηση Ιστορίας και Λογοτεχνίας στη Σύγχρονη Έρευνα αποτυπώνει αυτά και άλλα ερωτήματα, στα οποία οι συγγραφείς επιχειρούν να προτείνουν απαντήσεις.

Η συστηματική συλλογή, μελέτη και δημοσίευση σε ολοκληρωμένα σύνολα αρχαίων ελληνικών και λατινικών επιγραφών από τον βορειοελλαδικό χώρο ανήκει στους μείζονες ερευνητικούς στόχους του Ινστιτούτου εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Ο παρών τόμος αποτελεί συμπλήρωμα του δεύτερου επιγραφικού συντάγματος της σειράς (1998), που περιλαμβάνει τις επιγραφές από την αρχαία Βέροια. Περιλαμβάνει το σύνολο του τότε δημοσιευμένου υλικού, με μετάφραση των κειμένων στα αγγλικά και πλήρη επικαιροποίηση του κριτικού υπομνήματος, της βιβλιογραφίας και του ιστορικού σχολιασμού τους, καθώς και πλήρη έκδοση του έκτοτε δημοσιευμένου υλικού. Στόχος μας είναι η περιοδική ανανέωση του παρόντος και άλλων συναφών συμπληρωμάτων, ώστε να παράσχουμε στη διεθνή επιστημονική κοινότητα –συγκεντρωμένα σε μια ανοικτής πρόσβασης δημοσίευση– το σύνολο των επιγραφικών δεδομένων από τις περιοχές που καλύπτει το ερευνητικό μας πρόγραμμα.

 

Αντικείμενο του έργου είναι η μεταγραφή, η έκδοση και ο σχολιασμός του κειμένου της ανέκδοτης Εντολής του Δούκα της Κρήτης Leone Duodo (1459), η οποία απόκειται στη Βρετανική Βιβλιοθήκη.

Μια σειρά μελετών που πραγματεύονται τη διείσδυση του ρωμαϊκού δηναρίου στις τοπικές οικονομίες. Χαρακτηριστικό αυτής της διαδικασίας είναι η ταχύτητα με την οποία πραγματοποιείται σε περιοχές όπου δεν υπάρχει ισχυρή νομισματική παράδοση, όπως στη Δύση και τη Βαλκανική, σε αντίθεση με τις περιοχές της Ανατολής. Στην Ελλάδα και τη Μικρά Ασία, όπου η οικονομία στηριζόταν ευρεία διάδοση του αττικού τετραδράχμου, το δηνάριο δεν εμφανίζεται σε αξιοσημείωτες ποσότητες παρά στα μέσα του 1ου π.Χ. αιώνα και συνδέεται κυρίως με την παρουσία ρωμαϊκών στρατευμάτων.
Οι μελέτες του παρόντος τόμου επικεντρώνονται σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές της Ελλάδας και της Βαλκανικής, ώστε να καταδειχθεί το σχήμα, ο ρυθμός και οι ιδιαιτερότητες της ενσωμάτωσης του ρωμαϊκού δηναρίου στις τοπικές οικονομίες.

Η Πράξη με τίτλο: «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣ. Ανάπτυξη της ιστορικής
έρευνας: μελέτες και ψηφιακές εφαρμογές» και κωδικό
MIS 5002357 εντάσσεται στη «Δράση Στρατηγικής
Ανάπτυξης Ερευνητικών και Τεχνολογικών Φορέων» και
χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα
«Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία»
στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020, με τη συγχρηματοδότηση
της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό
Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης).