ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Δημοσιεύσεις

Στο κείμενο εξετάζεται η χρήση των αρχείων στη μελέτη και στην ιστοριογραφία της επανάστασης του 1821 και οι συνέπειες από την απουσία εκμετάλλευσης μεγάλου μέρους του σωζόμενου αρχειακού υλικού. Επισημαίνεται ο καθοριστικός ρόλος του Γ. Βλαχογιάννη καταρχήν στη διάσωση και διαφύλαξη αρχειακού υλικού για την επανάσταση του 1821, όπως και στη δημιουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους, αλλά και οι επιπτώσεις από την καταλυτική του επιρροή στη διαδρομή των σπουδών για το 1821.

Στη μελέτη εξετάζεται η εγκατάσταση Κασίων και Κρητικών στη Νάξο στα χρόνια της επανάστασης του 1821 μετά τη στρατιωτική ήττα στις ιδιαίτερες πατρίδες τους. Εξετάζονται οι συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων, οι σχέσεις τους με τους ντόπιους και τα προβλήματα συμβίωσης που δημιουργήθηκαν από την εγκατάσταση μεγάλων ένοπλων πληθυσμιακών ομάδων σε ένα νησί.
[Το κείμενο θα δημοσιευτεί στα Πρακτικά του ΣΤ΄ Πανελλήνιου Επιστημονικού Συνεδρίου «Η Νάξος δια μέσου των αιώνων»].

Η μελέτη παρακολουθεί την πορεία της φυγής της οικογένειας Κουτσαλέξη από τα Γιάννενα και τους Καλαρρύτες μετά το ξέσπασμα της επανάστασης του 1821 και κατόπιν την διαδρομή που ακολούθησαν στην προσπάθειά τους να περάσουν καταρχήν στα Επτάνησα. Το απομνημόνευμα αυτό του Αλέξιου Κουτσαλέξη με τίτλο Διαφέροντα και περίεργα τινά ιστορήματα, εκδόθηκε το 1882 στην Αθήνα και αποτελεί μία μαρτυρία για τις τύχες των άοπλων και των προσφύγων στα χρόνια της ελληνικής επανάστασης, των συνθηκών διαβίωσης, των νοοτροπιών και των συμπεριφορών τόσο των φυγάδων όσο και των κατοίκων που συναντούν στην πορεία τους.
[Το κείμενο έχει παραδοθεί θα περιληφθεί στα πρακτικά του συνεδρίου 1821 και απομνημόνευμα. Ιστορική χρήση και ιστοριογραφική γνώση, το οποίο θα εκδοθεί από το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων].

[Το κείμενο αυτό συμπεριλαμβάνεται στον συλλογικό τόμο Corps, souffrances, culpabilités. L’art contemporain dans les Balkans, ο οποίος θα εκδοθεί σε επιμέλεια Μαρίας Ζουμπούλη από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (MNAC) του Βουκουρεστίου.]

Το κείμενο αναφέρεται στις μαρτυρίες για την παρουσία Ιταλιωτών και Ρωμαίων στην περιοχή της Ηπείρου. Προκειμένου να αναδειχθεί η εξέλιξη των επαφών των Ιταλιωτών κι εν συνεχεία των Ρωμαίων με την εγγύτερη προς την ιταλική χερσόνησο ελληνική περιοχή, συμπεριλαμβάνονται μαρτυρίες που χρονολογούνται ήδη από την κλασική εποχή ως τον 1ο αι. μ.Χ., από τις επισκέψεις στο μαντείο της Δωδώνης κατά την κλασική περίοδο ως τις εμπορικές συναλλαγές από τον 3ο αι. π.Χ. και μετά, και τέλος ως τις συστηματικές εγκαταστάσεις Ρωμαίων μεγαλοεπενδυτών σε γη και ζωικό κεφάλαιο σε διάφορες περιοχές της Ηπείρου.
Θα δημοσιευθεί στον τόμο (με προσωρινό τίτλο) «Les Italiens dans l’espace égéen à l’époque hellénistique. Recensement géographique, analyse historique», επιμέλεια N. Badoud (Université de Fribourg).

Στο άρθρο παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη και επιχειρείται η χωροθέτηση των Σαπαίων, θρακικού φύλου η κοιτίδα του οποίου τοποθετείται —σε γενικές γραμμές— στον ορεινό όγκο της ΝΔ Ροδόπης. Όντας ένα από τα μακροβιότερα και σημαντικότερα φύλα της Θράκης, οι Σαπαίοι διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην περιοχή, ιδιαίτερα κατά τους ελληνιστικούς και πρώιμους ρωμαϊκούς χρόνους.

Στο άρθρο παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη και επιχειρείται η χωροθέτηση των Κορπίλων, θρακικού φύλου της νότιας Θράκης, στην περιοχή του κάτω ρου του Έβρου ποταμού. Στο άρθρο εξετάζεται η σχέση τους με τους Σαπαίους —το έτερο σημαντικό φύλο της περιοχής— και σκιαγραφείται η σταδιακή εξέλιξή τους από τη φυλετική στην αστική οργάνωση.

Εκτός από πολιτικός και διπλωμάτης, ο Ίων Δραγούμης υπήρξε συγγραφέας κειμένων με σπάνια εσωτερικότητα. Πιθανόν τα ημερολόγιά του να είναι τα πλέον σημαντικά ημερολόγια της νεοελληνικής λογοτεχνίας, μαζί με εκείνα του Γιώργου Σεφέρη, τόσο από άποψη λογοτεχνική, όσο και σε ό,τι αφορά τον πρωτογενή στοχασμό που περιέχουν. Η μελέτη αυτή εξετάζει το γραπτό είδωλο του συγγραφέα στα ημερολόγιά του, ανιχνεύοντας τα φιλοσοφικά σημεία αναφοράς (Maurice Barrès, Nietzsche) του Δραγούμη, όσο και μία λανθάνουσα, πρωτότυπη φιλοσοφική προβληματική γύρω από την σχέση βιώματος, μνήμης και γραφής.
Το άρθρο προορίζεται για προσεχή τόμο των Etudes Balkaniques με θέμα mémoire et identité nationale (επιμ. Κώστας Θεολόγου).